Sizden gelen sorular 9
Soner Kahraman
6/10/2026
Transformatörlerin paralel bağlanabilmesini açıklamadan önce bağlantı kümesi terimini açıklamakta fayda vardır.
Transformatörlerin üst gerilim sargıları büyük harflerler ve alt gerilim sargıları küçük harflerle gösterilir.Yıldız ve zigzgaz sargıların nötr noktası dışarı çıkarılmışsa bu harflere ayrıca üst gerilimde büyük harf N , alt gerilimde küçük harf n eklenir (Örnek . Yzn0)
Üst ve alt gerilim döner yöneylleri arasındaki kayma açısını belirlemek için saat kadranından yararlanılır.Saat sayılarının arası kayma açısının 30 derece olduğunu gösterir.Bunun için üst gerilimde birinci faz sargısına ilişkin döner yöney saat kadranında 12 sayısının üzerine oturtulduğunda,alt gerilimde aynı 1.faz sargısına ilişkin döner yöneyin gösterdiği sayıya tanıma sayısı denir.Tanıma sayısı 30 derece ile çarpılarak üst ve alt gerilim döner yöneyleri arasındaki kayma açısı belirlenir.Tanıma sayısı , bağlantıyı belirten harf simgesinden sonra yazılır.Çoğunlukla 4 tanıma sayısı kullanıldığından bağlantılar 4 küme oluşturur.Bunlar ;
· Küme 1 : Tanım sayısı 0, kayma açısı 0 derece
· Küme 2 : Tanım sayısı 6, kayma açısı 180 derece
· Küme 3 : Tanım sayısı 5, kayma açısı 150 derece
· Küme 4 . Tanım sayısı 11, kayma açısıı 330 veya eksi 30 derece dir.Bununla ilgili örnek aşağıda gösterilmiştir.
Bu açıklamayı yaptıktan sonra üç fazlı transformatörlerin paralel bağlanabilmesi için aşağıda yazan 4 koşulun aynı anda yerine getirilmesi gerektiğini belirtmeliyiz.
1. Bağlantı kümeleri aynı olmalıdır(( 3 ve 4 kümeler hariç)
2. Gerilimleri eşit veya sapması yüzde biri geçmemelidir.
3. Kısadevre gerilimleri eşit veya sapması yüzde onu geçmemelidir.
4. Anma güçleri yaklaşık eşit
Bu dört koşulda bası hususları daha detaylı değinmeliyiz.
bunlardan ilki ;
Birinci kümenin ikinci veya üçüncü veya dördüncü kümeyle,
İkinci kümenin birinci veya üçünçü veya dördüncü kümeyle
Üçüncü kümenin birinci veya ikinci kümeyle
Dördüncü kümenin birinci veya ikinci kümeyle paralel çalışması mümkün değildir.
Üçüncü ve dördüncü kümedeki transformatörlerin birinin faz sırasına göre diğerinin faz sırası ters çevrilerek paralel bağlanabilir.Bununla ilgili uyulması gereken faz sırası aşağıda resimde gösterilmiştir.
İkinci önemli husus ise;
Paralel bağlanacak transformatörün dönüştürme oranlarının izin verilen sınırlar içinde eşit olması gerekir.Eşit olmaması durumunda sekonder devrede akım transformatörlerinin sekonder devresine bağlı güç şalterlerini açtıracak sirkülasyon akımına neden olabilir.
Paralel bağlı transformatörde kısadevre gerilimleri eşit değilse bu transformatörlerde gücü küçük olan transformatörün anma akımının üstünde akım çekilir ve bu transformatör anma gücünün üstünde yüklenir. Bunu aşağıda bir örnek ile açıklamaya çalıştık.
İletişim Adreslerimiz
Elektronik posta:bilgi@mengubilimmuhendislik.com