Sizden gelen sorular 8

Tünel aydınlatmasında en çok dikkate alınan 3 adet fotometrik karekteristik unsurlar -yolda ve tünel içindeki parıltı seviyesi,- parıltı dağılım düzgünlüğü ve kamaşmanın kontrolü...

Tünel yaklaşan bir sürücünün tünelin içini görebilmesi gereken yolun tünel girişindeki bölümü dış bölge(D.B), tünel girişindeki ilk uzantı bölgesi eşik bölge(E.Ş), tünelde eşik bölgesinin devamı bölge geçiş bölgesi (G.Ç) , geçiş bölgesinin hemen ardında çıkış bölgesi arasındaki bölge iç bölge (İ.Ç) , çıkışa doğru yaklaşıldığında görme yetisinin tünel dışından etkilenmeye başlandığı tünel uzantısı bölüm de çıkış bölgesi(Ç.B) olmak üzere 5 bölgeye ayrılarak tasarım yapılır.

Tünellerde yüksek konstrat oranın olması istenir. Bunu sağlamak içinde güçlü yol parıltıları ve zayıf düşey aydınlatma düzeyine sahip aydınlatma sistemi tasarlanır. Burada düşey aydınlatma düzeyini tanımlarsak sürücüyü karşılayan yolun 10 cm yukarısında düzlemdir. Simetrik aydınlatma için L/Ev oranı küçük ve eşit 0.2, asimetrik aydınlatma için L/Ev büyük ve eşit 0.6 oranı şartını sağlamalıdır. Bu oranı sağlaması gereken armatür sayısının hesabı ise ölçüm noktasının önündeki armatür montaj yüksekliğinin beş katı ve her ölçüm noktasının arkasındaki ise armatür montaj yüksekliğinin on iki katı kadar alan yardımıyla hesaplanır. Bununla ilgili hesap aşağıda çizilmiştir.

Tünel sistemlerinde değinilmesi gereken diğer etken kamaşmadır. Kamaşma yol görüşünü azaltır . Bu nedenle tüneldeki eşik artış hızı (TI)< %15 olmalıdır. Tünel eşik hızı ise aşağıdaki formüllerle hesaplanır.

Şimde burada tünelde hesaplanması en öenmli olan eşik bölge parıltına değinelim .Eşik bölge parıltısı hesabı için iki yol vardır.Birincisi dış bölge parıltısı yardımıyla hesaplama ikincisi ise Lseq yardımıyla hesaplamadır.

L20 yardımıyla Lth hesabı:

L20dış bölge parıltı ile hesap yapılabilmesi için çizilecek dairenin çapının belirlenmesi gerekir. Bu çap aşağıdaki formülle belirlenir:

Dairenin merkez noktasının belirlenmesinde izlenecek yol ise tünelin 1/4yüksekliğine ve yatayda orta noktaya gelecek şekilde olmalıdır.Bu alan içinde kalan parıltılar yüzdelik olarak hesaplanır.Daire içinde kalan gökyüzü çimen, vb bölümler metre kare olarak hesaplanır ve bu alanlarında daire içindeki oranları bulunur. Her bölümün yüzde payı ile CIE tarafından verilen parıltı değeri çarpılarak o bölüme ait parıltı değeri hesaplanır ve tüm parıltı değerlerinin toplamı bize L20 değerini verir.Elimizde artık değeri olduğu için Eşik bölge parıltısı rahatlıkla hesaplanabilir.

Burada K değerleri simetrik ve ters yönlü simetrik aydınlatmada CIE tarafından tanımlanan değerdir.

Lseq yardımıyla Lth hesabı

Bunun için öncelikle tünel girişinden fren mesafesi kadar uzaktan çekilmiş fotoğraflar gerekmektedir. Bu fotoğraflar üzerine 10 adet daire çizilir. Dairelerin konik açıklıkları CIE göre 2,3,4,5,8,8,11,6,16,6,24,36,56,8 derece olarak belirlemiştir. Bu hesaba göre daireler fotoğraflar üzerine yerleştirilir ve içten dışa doğru alfabetik harfle isimlendirilir. Her daire 12 eşit parçaya bölünür ve saat yönünde sayma sayısından başlanarak 12 sayısını dahil sayılarla numaralandırılır. Bu hesapta en düşük ve en yüksek parıltı değerine sahip 4 bölge hesaba katılmaz. Bu metot ile ilgili matematiksel hesaplar internetten bulunabilir. Tüm hesaplar yapıldığında elimizde bir i satır j sütüne sahip matris olacaktır. Bu matris yardımıyla eşdeğer örüntü parıltısı şu şekilde hesaplanır: