Sizden gelen sorular 7

Yüksek katlı binalarda alçak gerilim kolon örneği yaparken nelere dikkat etmeliyiz?

Soner Kahraman

5/5/2026

white concrete building
white concrete building

Yüksek Katlı Binalarda Alçak Gerilim Kolon Örnekleri:

Bu soru aslında AG döşem nasıl yapılmalıdır sorusudur.Bununla ilgili birçok farklı modeller coğrafyaya göre yapılabilir. Biz burada iki tane temel örnek üzerinden konuyu anlatmak istedik.

Kablo ile yapılan bağlantıda(birinci örnek) binanın çatısında da ve bodrum katına iki adet transformotor konulmuştur. Çatı katındaki transformotor için bodrumda bulunan OG dağıtım merkezine iki adet SYA(Sigortalı Yük Ayırıcı ) hücre konulmuştur. Çatı katındaki pano ile bodrum katındaki pano arasında da kuplaj baplantısı vardır.

Binanın kat sayısı fazla olduğu için ag besleme iki ayrı noktadan kablo ile (çatıdan ve bodrumdan ) yapılmaktadır. Burada biz ilk 7 katı altta bulunan transformotorden geri kalan katlarıda üst kattaki transformotorden beslemeyi tercih ettik.Binanın iklimlendirme , ısıtma sistemi ve asansörde yukarıdaki (çatı) transformotoründen yapılmasını planladık.

Jeneratörden ve UPS den beslenen sistemler ( iklimlendirme ,ısıtma , asansör) bodrumdaki UPS ve Jeneratör panosuna bağlanmıştır.

Basbar ile dağıtımı yapılan ikinci örnekte binanın bodrum ve çatı katında iki ayrı dağıtım transformotor merkezi kurulmnuştur. Bu ornekte çatı katındaki transformotorler çatı katındaki kesicilerden beslenmiştir. Beslemek için bir tane asil bir tane yedek og kablosu tasarlanmıştır. Bu tasarım 20 ve üzeri katlar için düşünüldüğünden (gökdelen vb) trafo sayısı olarak 3 öngörülmüştür. Çatı ve zemin kata UPS ve jeneratör için panolar konulmuştur. Bina sayısı fazla olduğu için katlar belli bir bölgeden bölünerek bölge ayrımı yapılmıştır. Bölge ayrımı yapılan yerlere NA(normalde açık) kuplaj güç şalteri konularak arıza durumunda arızasız basbar beslemeye devam edebilmesi sağlanmıştır .

Bu iki örnektede trafo güçleri, katlardaki istek güçlerinin toplamına göre hesaplanır.Burada dikkat edilmesi gereken husus transformotor gücü kurulu güç üzerinden değil istek gücü üzerinden belirlenir. Toplam istek gücü belirlendikten sonra tekrar istek katsayısı uygulanmaz çünkü transformotorun kurulu gücü istek güçlerin toplamına eşittir.İstek gücü hesaplanırken tek tek kolonlardaki istek güçleri bulunarak veya binanın tamamı için benzer binalar örnek alınarak veya tablolardan istek katsayısı seçilerek tüm binanın istek gücü yani transformatör gücü bulunabilinir.

Jeneratör gücü için transformotorun gücünün yaklaşık yüzde otuzu UPS gücü içinde transformotorun gücünün yaklaşık yüzde on beşi alınabilir.

Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği madde 57 de eş zamanlılık katsayısı tablosunda hatanın var olduğu herkes tarafından kabul edilen gerçektir.Bu konuda yapılan ölçümler ve yayımlanan çalışmalar oldukça fazladır.Ayrıca yönetmelikte eş zamanlılık katsayısını tanımlarken " istek güçlerin toplamı” ile çarpılması gerekirken kurulu güç ile çarpılmıştır .Bu yanlış tanımdan dolayı iç tesisat projelerinde her dağıtım şirketinin kendi bölgesine göre istek katsayısının farklı almaktadır.